Narda Sun Shield


Narda Güneş Yanıklığı ve Sun Shield Uygulaması
Son yıllarda üretimi giderek artan nar yetiştiriciliğinde, sıcaklık stresinden kaynaklanan güneş yanıklığı zararı
ciddi bir sorun olup pazara sunulan meyve kalitesini ve miktarını oldukça düşüren bir etmendir.
Dış ortamda gölgede ölçülen sıcaklık ile (meteoroloji raporları gölgede ölçülen sıcaklığı temel ölçü olarak kullanırlar) meyve yüzey sıcaklığı arasında, yaklaşık 10°C-18°C fark vardır. Nar meyvesi yüzeyindeki sıcaklık
41°C ‘yi aştığı durumlarda güneş yanıklığı zararı oluşmaya başlar. Nar yetiştiriciliğinin
yaygın olduğu bölgelerimizde özellikle temmuz ve ağustos aylarında hava sıcaklığı 40°C‘leri bulmakta ve zaman zaman bu sıcaklık değerlerininde üzerine çıkmaktadır. Meyve yüzeyindeki sıcaklık bu türden hava koşullarında 50°C’lerin üzerine çıkmaktadır. Olgunlaşma döneminde, özellikle saat 11.00-16.00 arasında yoğun sıcaklığa
maruz kalmaktan dolayı, koyu renkli nar meyvelerinde meyvenin güneşe bakan tarafındaki kabuk yüzeyi yanmaktadır.
Yanmış bölgedeki dokular zamanla ölmekte, kabuk koyu kahverengi veya siyah bir renk almakta
ve zamanla bu bölge üzerinde küçük çatlaklar oluşmaktadır.
Güneş yanıklığı zararı bahçenin güney ve güneybatıya bakan bölümlerinde daha çok görülmektedir.
Üstelik güneş yanıklığı zararı sadece meyve kabuğuyla sınırlı kalmayıp, meyve yüzeyindeki bu kahverengi
veya siyah bölgenin altındaki tanelerde yeterince olgunlaşamamakta ve bu türden bir zarar görmüş meyvede taneler çok küçük ve beyaz renkli olmaktadır. Bu türden bir zarar, nar meyvesi bıçakla kesildiğinde açık ve net olarak görülür. Aşağıdaki resimde, nar meyvesi üzerinde çeşitli türden güneş yanıklığı zararı görülmektedir.
Güneş yanıklığı nedeniyle dış kabuk yüzeyinde oluşan küçük çatlaklar, su stresi ile birleşince narda meyvenin
pazar değerini tümüyle kaybettiren meyve çatlaması oluşur. Sürekli yüksek sıcaklıkla seyreden günlerin sayısının artması durumunda, meyvedeki bu çatlamalar meyve olgunlaştıkça daha da artmaktadır. Bütün bu zararlar nar meyvesinin pazar değerini düşürmekte tüccar bu türden ürünü almamakta ve tarlada çürümeye bırakmaktadır. Yeterli önlem alınmazsa bu türden zarar %30-%40’ları bulmaktadır. Narda güneş yanıklığı mücadelesinde, mevsime göre hava durumu iyi takip edilmeli ve güneş yanıklığı zararını artırıcı su stresinin önüne geçecek dikkatli bir
sulama programı uygulanmalıdır.. Ancak hem gölgeleme hem de sisleme yöntemi ekonomik olarak maliyeti
yüksek uygulamalardır ve uygulama için özel ekipman gerekmektedir. Oysa büyüme sezonunun daha ilk evrelerinde, Sun Shield meyve üzerinde ince beyaz bir film tabakası oluşturacak şekilde uygulama yapılabilir. Aşağıdaki resimlerde kaolin kili uygulaması yapılmış nar bahçeleri görülmektedir. Hem maliyeti düşük hem de sıradan ilaçlama ekipmanları ile uygulanabilecek bu yöntem, ucuz ve etkili bir çözüm yöntemidir. Bu türden bir uygulama yapılmış meyve üzerinde meyve yüzey sıcaklığı yaklaşık 4°C - 8°C arası düşmektedir.
Bu sayede meyvenin sıcaklık stresine girmesi engellenmekte ve pazara sunulabilir kaliteli ürün miktarında
%20-%30 oranında artış gerçekleşmektedir. Aşağıdaki resmilerde SunShield uygulaması yapılmış nar meyveleri görülmektedir. Kaolin kilinin koruyucu etkisi, hasat sonrası soğuk hava deposundaki saklama sırasında da
ortaya çıkmaktadır. Kaolin kili uygulanmış nar meyvelerinde, soğuk hava deposunda saklama sırasında oluşan kayıplar, uygulanmamış meyvelere oranla %3-5 daha az gerçekleşmektedir. Bu ise çiftçiye artı bir gelir olarak dönmektedir.


Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar