Üzümde Sun Shield


Üzümde Güneş Yanığı Zararı ve Sun Shield Uygulaması
Özellikle öğleden sonraki en sıcak saatler olmak üzere günün büyük bölümünde, üzüm meyvesinin direk
güneş ışığı alan bölümlerinde, yüksek sıcaklıktan dolayı güneş yanıklığı oluşur. Sıcaklığın 35°C’leri aştığı durumlarda üzüm meyvesinde ciddi güneş yanıklığı zararı oluşur. Güneş ışınları meyvenin direk güneş ışığı alan bölümlerinde sıcaklık stresine bağlı olarak, çeşitli lekelere, çürümelere ve kurumalara neden olur.
Çünkü hava sıcaklığı 35°C olduğu zaman meyve yüzeyindeki sıcaklık 45°C-53°C’lere ulaşır. Meyve yüzeyindeki sıcaklığın 40°C’ yi aşması üzüm bitkisinde ciddi bir sıcaklık stresi oluşturur. Eğer yüksek sıcaklıklar çiçeklenme döneminde başlarsa çiçekler meyveye durmadan dökülmeye başlar. Olgunlaşma başlangıcındaki koruklar sıcaktan kavrularak kurur. Olgunlaşmanın ileriki evrelerinde ise siyah ve beyaz renkli çeşitlerde renk pigmentleri (üzüme rengini veren maddeler) oluşamadan kahverengi renkli lekeler oluşur. Kırmızı renkli çeşitlerde ise bu renklenme pembe renklidir. Aşağıdaki resimde üzüm meyvesinde güneş yanıklığının çeşitleri görülmektedir.
Güneş yanıklığından dolayı, meyve gerçek rengini bulamaz ve meyve üzerinde çatlaklar oluşur. Yüksek sıcaklık koşullarının devam etmesi durumunda, özellikle kırmızı ve beyaz çeşitlerde meyve olgunlaşamadan kurur.
Güneş yanıklığı salkımların sadece direk güneş ışığına maruz kalan bölümlerinde oluşur. Salkımın güneş almayan tarafı normal gelişmesine devam eder. Eğer salkım her tarafından güneş alıyorsa bütün salkım güneş yanığından etkilenir. Beyaz çeşitler güneş yanığına karşı siyah ve kırmızı çeşitlere oranla daha duyarlıdırlar. Bu yüzden beyaz çeşitlerde çok daha dikkat etmek gerekir. Özelikle yazın en sıcak günlerinde saat 11.00-16.00 arası meyve yüzey sıcaklığının en yüksek olduğu zamanlardır. Bu saatlerde direk güneş ışığına maruz kalan meyvelerde, güneş yanıklığı zararı su stresi ile de birleşince meyvenin pazar değerini kaybettiren çürümeler ve kurumalarortaya çıkar.Ayrıca güneş yanıklığı zararı sadece meyvenin belirli bölümleri ile sınırlı kalmayıp sıcaklığın şiddetini artırması durumunda salkımların tamamı kuruyabilir. Güneş yanıklığının bir diğer zararı da yapraklarda görülür. Çoğu zaman külleme ile karıştırılan bu yanmalar önce sarararak başlayan ve giderek kahverengiye dönen kavrulmalar şeklindedir. Güneş yanıklığının oluşturduğu yaralar bakteriyel ve mantari hastalıklar içinde davetiye çıkarır. Birçok mantar bu yaralardan içeri girerek gelişmeye başlar ve zararın boyutları daha da artar.
Üzümdeki güneş yanığı zararı yerine göre %40-%50’leri bulabilir. Üzümdeki güneş yanığı zararı sadece üzümün rekoltesini değil, bu üzümlerden üretilmiş olan şarapların kalitesini de etkiler.
Önemli şarap üretimi kapasitesine sahip Fransa’nın güneyinde 80′li yıllarda üretilen şarap ortalama yüzde 10 ila
11 alkol içerirken, bu oran bugün yüzde 13 ila 14, hatta daha sıcak hasat bölgelerinde yüzde 15′e kadar çıkmaktadır. Aşırı buharlaşma nedeniyle su kaybeden üzümler, böylece daha şekerli bir karışıma sahip olmakta ve mayalanma sırasında bu şeker alkole dönüşerek şarabın alkol yüzdesini artırmaktadır. Bunun önüne geçmek ve daha düşük şeker oranına sahip ürün almak için, üzümde güneş yanıklığı mücadelesinde, mevsime göre hava durumu iyi takip edilmeli, meyve seyreltmeleri salkımları gölgede bırakacak şekilde yapılmalı ve güneş yanıklığı zararını artırıcı su stresinin önüne geçecek önlemler alınmalıdır. Güneş yanıklığı zararına karşı önlem olarak, büyüme sezonunun daha ilk evrelerinde yapılacak kaolin kili uygulaması, bitki yüzeyinde ince beyaz bir film tabakası oluşturur ve yüzey sıcaklığını düşürerek çiçeklenme sırasında oluşabilecek yüksek sıcaklık şoklarını engeller ve daha fazla meyve tutumuna neden olur. Hem maliyeti düşük hem de sıradan ilaçlama ekipmanları ile uygulanabilecek bu yöntem, ucuz ve etkili bir çözüm yöntemi olması yanında bazı zararlılara karşıda kaçırıcı ve uzaklaştırıcı etkiye sahiptir. Bitki yüzeyini kaplayan mikron büyüklüğündeki beyaz parçacıkların her biri yansıtıcı bir ayna gibi davranıp bitkilerinizi güneşin zararlı ışınlarından korur. Bu türden bir uygulama yapılmış meyve üzerinde meyve yüzey sıcaklığı yaklaşık 4°C - 8°C arası düşmektedir. . Sun Shield in koruyuculuğu sadece güneşin kavurucu ve yakıcı etkisiyle sınırlı olmayıp, Salkım güvesi (Lobesiabotrana), yaprak zararlısı (glassy-wingedsharpshooter) ve tripsler gibi zararlıların verdiği zararlar Sun Shield sayesinde önemli oranda düşmektedir. Sun Shield bu türden zararlılara kaçırıcı ve uzaklaştırıcı etkide bulunarak bunların meyve üzerine yumurta bırakmasını engellemektedir. Sun Shield uygulanmış üzümlerde koruyuculuk, hasat sonrası taşıma sırasında ve şarap yapımı sırasında da ortaya çıkmaktadır. Taşıma sırasındaki bozulmalar kaolin kili uygulanmış meyvelerde %3-5 daha az gerçekleşmektedir. Sun Shield uygulanmış şarabın kalitesi şeker oranının düşüklüğünden dolayı daha iyi olmaktadır. Bu ise üreticiye artı gelir olarak yansımaktadır.


Uygulamada Dikkat Edilecek Noktalar